Rotoscan

Geautomatiseerde inspectie van lassen in pijpleidingen
Bij de aanleg van pijpleidingen voor het transport van olie, gas of drinkwater worden stalen buizen van twaalf meter aan elkaar gelast. Deze lasverbindingen moeten aan hoge eisen voldoen, omdat elke imperfectie vanaf een bepaalde grootte kan leiden tot een verminderde sterkte. Voordat de pijpleiding onder de grond of in zee verdwijnt, wil de opdrachtgever zekerheid dat elke lasverbinding aan de gestelde eisen voldoet. Applus RTD Nederland is gespecialiseerd in de diverse inspectie-methoden voor pijpleidingen. De inspectie van lassen bij de aanleg van pijpleidingen vereist speciale technieken, omdat de productie niet mag worden vertraagd door de inspectie. De Rotoscan biedt een betrouwbare en snelle inspectieprocedure.
 
Automated Ultrasonic Testing (AUT)
Tijdens de aanleg van een nieuwe pijpleiding worden er per uur 10 tot 12 lassen gemaakt door een lasautomaat. Voor de inspectie van een las is dus maximaal 5 minuten beschikbaar. Met geautomatiseerd ultrasoon onderzoek (AUT) is dat mogelijk. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een door Applus RTD Nederland ontwikkelde methode met de naam Rotoscan, waarbij 16 ultrasone ‘tasters’ in een frame gemonteerd, langs de lasnaad rondom de pijp beweegt. De lasnaad is van buiten naar binnen verdeeld in 8 zones (lagen) van enkele millimeters dikte. Voor elke zone worden 2 tasters gebruikt; één links van de lasnaad en één rechts. De Rotoscan wordt elektrisch aangedreven en scant de lasnaad rondom. Op een beeldscherm van een computer wordt onmiddellijk een grafische weergave zichtbaar, die door een operator wordt gecontroleerd. Zijn er tijdens het lassen gasinsluitingen of andere onregelmatigheden ontstaan, die volgens de vooraf vastgestelde norm van de opdrachtgever te groot zijn, dan wordt aangegeven waar de fout precies zit en deze wordt door de lasploeg handmatig gerepareerd.
 
Kostenbesparing
Hoewel dit type onderzoek primair wordt ingezet om de kwaliteit van de lassen achteraf te kunnen garanderen, blijkt in de praktijk dat de methode gebruikt kan worden voor het bijsturen van het lasproces. Als er zich in de lasautomaat kleine afwijkingen gaan voordoen, die na verloop van tijd zullen leiden tot een onvoldoende kwaliteit van de las, dan wordt dat in een vroeg stadium via de Rotoscan waargenomen. Dan wordt onmiddellijk teruggekoppeld naar de lasvoorman zodat de automaat kan worden bijgeregeld. Daarmee wordt een latere, tijdrovende reparatie voorkomen. Op deze wijze draagt de Rotoscan bij aan een nog efficiënter productieproces, waardoor kosten worden bespaard.
 
Toepassingsgebieden
Rotoscan wordt uitsluitend toegepast bij grote series lassen, omdat voor elke leiding een kalibratiestuk vervaardigd moet worden van het te onderzoeken materiaal. Ook moeten er voor elk project precisiehulpstukken worden gemaakt. Daarom wordt de Rotoscan bij voorkeur ingezet bij de productie van nieuwe pijpleidingen op land en op zee.